การใช้คําให้เกิดภาพพจน์กับวรรณคดีไทย

3.นามนัยและสัมพจนัยในวรรณคดี   นามนัย (Metonymy)  นามนัย  คือ การใช้คำหรือวลีที่บ่งบอกลักษณะหรือ คุณสมบัติของสิ่งใดสิ่งหนึ่งมาแสดงความหมายแทนสิ่งนั้นทั้งหมด ตัวอย่างเช่น  เขารัก เก้าอี้ ยิ่งกว่าชื่อเสียง (เก้าอี้ เป็นนามนัยแทนตำแหน่ง) น้ำตา และ รอยยิ้ม อยู่คู่ชีวิตมนุษย์เสมอมา (น้ำตา เป็นนามนัยแทนความทุกข์ รอยยิ้ม เป็นนามนัยแทนความสุข) รวยรินกลิ่นรำเพย      คิดพี่เคยเชยกลิ่นปราง นั่งแนบแอบ เอวบาง             ห่อนแหห่างว่างเว้นวัน (กาพย์เห่เรือ - เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร)    จากบทประพันธ์ข้างต้น คำว่า  “เอวบาง”  เป็น นามนัยแทนนางอันเป็นที่รัก  กล่าวคือ เอวบาง เป็นลักษณะสำคัญของหญิงสาว ในที่นี้ใช้คำว่า “เอวบาง” ให้หมายถึงนางอันเป็นที่รักของกวี)  ข้อสังเกต   นามนัย  อาจหมายถึง การ กล่าวถึงชื่อสิ่งหนึ่งให้มีความหมายเป็นอย่างอื่น  เช่น “ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเอง”  เป็นการกล่าวถึงชื่อบุคคลแต่หมายถึงลักษณะนิสัยหรือพฤติกรรมของบุคคลนั้น ประโยคข้างต้น ใช้  “อิเหนา” เป็น นามนัย หมายถ...